Šumska boginja

Sa Šumske boginje, centralne figure spomenickog kompleksa na brdu Hisar, pruža se najlepši panoramski pogled sa koga se Leskovac i leskovačka kotlina vide kao na dlanu...
Šumska boginja, Leskovac, Srbija

Leskovačka šumska boginja – sakriven dragulj Juga

Posao izgradnje spomeničkog kompleksa Šumska boginja poveren je čoveku koji se već proslavio izgradnjom sličnih spomenika širom Jugoslavije, svetski priznatom arhitekti, Bogdanu Bogdanoviću. Spomen-park je realizovan u karakterističnom mitološko-simboličkom izrazu Bogdanovića. Spomenik je otvorio 1971. godine  Petar Stambolić, a na resitalu su nastupale poznate jugoslovenske glumice sugestivnog i gromkog glasa: Marija Crnobori i Mira Stupica.

Leskovačka šumska boginja – sakriven dragulj juga

Centralna figura ove kompozicije je kenotaf nazvan „Boginja pobede“ ili po Bogdanovićevim rečima „Šumska boginja“. Konus se završava spiralama koje simbolišu krunu, dajući tako „kraljevsku“ počast svim žrtvama. Pre nego što smo došli do 12 metara visokog kenotafa prošli smo kroz drvenu kapiju, napravljenu da podseća na staru srbijansku narodnu arhitekturu, pa posetilac može da pomisli da ga na ulazu čeka domaćin sa pogačom i solju i zlatno-žutom šljivovicom u čokanjčetu ili čašama veličine naprstka. Međutim, usput ga čekaju stećci (u to vreme pomalo zaboravljeni srednjovekovni nadgrobni spomenici sa Balkana), njih ukupno 34, a na njih 14   ispisana su imena narodnih heroja i značajnih revolucionara kao i 17 palih boraca sahranjenih u Spomen- parku.

U podnožju kenotafa nalazi se već pomalo u okolinu integrisani amfiteatar. Na stećcima se nalaze spirale, drevni simboli obnavljanja života, koje najviše podsećaju na grane paprati u razvoju, opet simbol praslovenske i predhrišćanske mitologije večnog života. O toj vanvremenskoj i nematerijalističkoj ideji govori i natpis na jednom stećku: „Mrtvi smo, ali nismo zaspali, kamen te našim očima gleda.“

Talenat, povezanost, saradnja i na kraju patnja dva bratska naroda, Srba i Jevreja, prepliću se na ovim prostorima. O tome svedoči lapidarijum izgrađen od retkih sačuvanih i polomljenih jevrejskih nadgrobnih spomenika. Ne treba propustiti ni spomenik poginulim Romima  koji je, takođe, delo jedinstvenog Bogdana Bogdanovića. Ovaj značajni spomenik, čijeg značaja za turističku ponudu Leskovčani skoro i da nisu svesni, proglašen je u jednom dokumentarcu BBC-a za arhitektonsko čudo sakralne arhitekture. Neko je, nažalost, početkom devedesetih, isekao metalne „naušnice“ sa spirala kenotafa. Međutim, čak i ovako oštećen, spomenik odaje veliku estetsku i monumentalnu vrednost, značajnu u regionalnim i svetskim okvirima, baš kao i njegov mnogo puta nagrađen, a nedovoljno shvaćen autor Bogdan Bogdanović.

Brdo Hisar - dom brojnih mitova i legendi

Čuveno brdo Hisar mesto je strašnih zločina počinjenih u II svetskom ratu na kome je ubijeno više od 1000 ljudi, uglavnom Roma, Srba i Jevreja. Međutim, misterija i legende, a ne samo stradanja, vezane su za brdo Hisar. Početkom 21. veka pronađeni su misteriozni predmeti, a najpoznatija je „Turovićeva igla“ dugačka 64,5 centimetra od nerđajućeg čelika za koji je utvrđeno da potiče iz perioda 1300 godina p.n.e. Ona ukazuje na napredne nivoe tehničkog razvoja stanovništva ovog lokaliteta u praistoriji. Tehnologija izrade ovog predmeta još nije otkrivena, pa daje povod različitim pričama. Legenda kaže da se ispod današnjeg brda Hisar nalazilo jezero, ali je nakon sušenja tog jezera na tom mestu  iznikla biljka leska. Po toj biljci je i naselje pre oko 600 godina dobilo ime. Za obližnje Vlasinsko jezero vezuju se i legende o vodenom biku koji najavljuje nesreće o džinovima. Posebno je zanimljiva legenda o vojsci koja je opijena lekovitim travama zakasnila na Kosovski boj i proklela selo kroz koje je prolazila nazivajući ga Crna trava. Osim stradanja, misterija i legendi, kompleks na Hisaru je izuzetan i po njegovoj ukorenjenosti u istorijat Leskovca i kontekst u kome se ovaj grad razvijao od praistorije do danas. Zato je za celovit doživljaj ovog umetničkog dela važno obići i grad, upoznati se sa njegovim ljudima, govorom i mentalitetom.

Srpski Mančester

Zlatno doba Leskovca, period između dva svetska rata, vreme je legalizovane prostitucije i bioskopa. Dobro, nije zbog toga bilo zlatno. Srpski Mančester, tako su ga u tom periodu nazvali,  imao je  brojne fabrike tekstila. Postoji priča da je industrijski razvoj Leskovca počeo od proizvodnje gajtana, pojasa koji je vezivao čakšire, koje niko u Srbiji nije proizvodio. Preduzimljivi Leskovčani osnivaju brojne tekstilne, hemijske i prehrambene manufakture.  Ugostiteljstvo je, takođe,  odlično funkcionisalo. Radila su tri lepa hotela. Najpoznatiju kafanu držao je Dragi Bure (zvali su ga bure jer je njegov deda za opkladu odjednom popio bure piva ), a i njegovi ćevapi od „mlado bivolče“ ripaju sa tanjiri leskovačkih bekrija i klize niz grlo uz hisarkso ili vlasotinačko vino ili špricer sa soda vodom.

Jedan od najboljih muzeja Srbije

Da li ste znali da se u centru Leskovca nalazi jedan od najboljih muzeja u Srbiji sa modernističkom zgradom dizajniranom baš za ovu svrhu? Narodni muzej u Leskovcu jedan je od retkih kulturoloških fenomena u Srbiji. Tamo se nalaze i mnogobrojni artifakti sa lokalilteta Hisar, koji svedoče o načinu života i privrednim aktivnostima tokom bronzanog i gvozdenog doba, kao i rimskog, vizantijskog i srednjovekovnog perioda. Muzejsko društvo Srbije je 2015. godine ovaj objekat proglasilo najboljim muzejem u Srbiji.

Bista legendarnom Tomi Zdravkoviću

Čuveni pevač Toma Zdravković, koji je svoj put od „Danke“ do „Dna života“ započeo u obližnjem Pečenjevcu, dobio je svoju bistu na centralnom gradskom trgu. Toma je počeo svoju karijeru kao underground pevač, čovek koji je najbolje shvatio dušu ostavljenog i nesrećnog malog čoveka..  Njegove pesme  se i danas slušaju i blaže bol uz dobru kapljicu i dobro meze.

Druge znamenitosti trga

Na centralnom gradskom trgu nalaze se još dve biste: spomenik oslobodiocima u ratovima 1912 – 1918. i spomenik narodnom heroju Kosti Stamenkoviću.  Inspirisana arhitekturom manastira Gračanice davne 1931. godine izgrađena je i Saborna crkva u Leskovcu. Oslikava tadašnju moć i samopouzdanje grada koji je proživljavao svoje najmoćnije godine postojanja.

Simbol snalažljivosti i borbe za veru - Odžaklijska crkva

Zanimljivu priču o svom nastanku nosi Odžaklijska crkva koja se nalazi preko puta Široke čaršije. Izgrađena je u vreme uzdrmane osmanske vlasti uz laž i obmanu. Turcima je prijavljeno da se pravi kuća za protu (sveštenika) i da stoga mora da se napravi veliko ognjište, odnosno odžak.   Zatim je oko ovog ognjišta napravljena crkva. Otuda crkva i nosi ovo ime. Kako ne bi bila viša od minareta mnogobrojnih džamija, crkva je ukopana. Ime crkve ostalo je i danas, kao ilustracija snalažljivosti, ali i želje da se očuva pravoslavna religija i srpski identitet i u najtežim vremenima.

Grad gastronomije

Danas se Leskovac  najčešće povezuje sa roštiljem, mućkalicom, spržom i ajvarom. Gastronomski turizam sve više postaje glavni adut ovog grada na jugu Srbije. Ovde bi, za razliku od drugih destinacija gde je najčešće gastronomska baština dopuna bogatmj kulturno-istorijskom nasleđu, moglo da bude obrnuto.  Uštipci, ćevapčići, drob i drugi specijaliteti sa „skare“ mogu da budu zapravo mamac da se upoznate i sa interesantnom i razgranatom istorijom ovog grada, od preistorije do dvadeset i prvog veka kao i da pronađete interesantne i pomalo zaboravljene dragulje, kakav je u svakom slučaju spomenički kompleks na brdu Hisar, jedinstvenog i svetski priznatog arhitekte Bogdana Bogdanovića.

Gde jesti u Leskovcu

Krčma Sandokan

Odličan roštilj možete da probate  u blizini železničke stanice u krčmi Sandokan. Krčma je dobila  naziv po nadimku gazde koji je nadimak dobio po  kultnoj italijanskoj seriji iz 70-ih godina prošlog veka o čuvenom indijskom gusaru.

Cap – cap

Tradicionalnu kuhinju, naročito čuvenu leskovačku mućkalicu, možete da probate u restoranu Cap – cap u Niškoj ulici gde se nalazi i slikovita leskovačka pijaca. Međutim, sa svakim preuređenjem i osavremenjivanjem ove kafane, gubi se originalni leskovački „hajp“, a sa  većim cenama menja se i tradicionalna publika.

Etno restorani Groš i Apostolović

Tradicionalnu, ali opet savremenim trendovima prilagođenu hranu, možete da probate i u etno-selima Groš i Apostolović u kojima sastanče biznismeni iz sve razvijenije industrijske zone Leskovca.

Hotel-restoran ABC

Verovatno je  veoma moderan i zanimljiv hotel i restoran ABC u centru Leskovca posledica  nove industrijalizacije za koju se nadamo da će ponovo ovom gradu pridodati nadimak nekog evropskog pandana. Ne mora da bude Mančester, može i neki grad unutar EU.

 

Tačke od interesa u okolini

Hotel - restoran ABC
Lokacija: Šumska boginja
Etno restorani Groš i Apostolović
Lokacija: Šumska boginja
Cap - cap
Lokacija: Šumska boginja
Krčma Sandokan
Lokacija: Šumska boginja
Druge znamenitosti trga
Lokacija: Šumska boginja
Brdo Hisar - dom brojnih mitova i legendi
Lokacija: Šumska boginja
Leskovačka Šumska boginja - skriven dragulj juga
Lokacija: Šumska boginja
Odžaklijska crkva - Leskovac
Simbol snalažljivosti i borbe za veru - Odžaklijska crkva
Lokacija: Šumska boginja
Bista legendarnom Tomi Zdravkoviću
Lokacija: Šumska boginja
Jedan od najboljih muzeja Srbije
Lokacija: Šumska boginja

Brošure i vodiči

Preuzmi "Heritage walk&Talk" aplikaciju

Download App

Vidikovac Svač

Vidikovac Svač - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Restoran Shasi

Restoran Shasi - UIcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Karaula Fraskanjel

Karaula Fraskanjel - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Crkva Svetog Jovana Krstitelja

Crkva Sv. Jovana Krstitelja - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Crkva Svete Marije

Crkva Svete Marije - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Šasko jezero

Šasko Jezero - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Vinarija Bogojević

Vinarija Bogojević - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Vila Oblun

Vila Oblun - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Skadarsko jezero

SKadarsko jezero - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Hotel restoran ABC

Hotel ABC - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Restoran Groš

Restoran Groš - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Brdo Hisar

Brdo Hisar - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Narodni muzej Leskovac

1280px-Narodni_muzej,_Leskovac_04
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled