Spomenik neporaženima

Prilep je poznat i kao grad pod Markovim kulama, zbog blizine tvrđave koja je pripadala čuvenom Marku Kraljeviću. Prilep pravi trostruko udruživanje - duvan, poznata hrana i revolucija. Slobodno se može reći da se grad može pohvaliti takvim konceptualno dizajniranim i urednim delom svoje svakodnevnice.
Spomenik neporaženima, Prilep, Severna Makedonija

Prilep i "Spomenik neporaženima" - šarmantan spoj arhitekture, istorije, kulture i prirode

Prilep je poznat i kao grad pod Markovim kulama, zbog blizine tvrđave koja je pripadala čuvenom Marku Kraljeviću. Prilep pravi trostruko udruživanje - duvan, poznata hrana i revolucija. Slobodno se može reći da se grad može pohvaliti takvim konceptualno dizajniranim i urednim delom svoje svakodnevnice. Svako ko oseti potrebu da se izoluje od gradske gužve i urbanog života i ode negde gde može pronaći mir i tišinu, Park revolucije u Prilepu, predstavlja lepo mesto za odmor, rekreaciju i opuštanje. Uz to, pruža mogućnost estetske, kulturne i istorijske nadogradnje. Svojim koncentrisanim zelenilom smatra se i "plućima" Prilepa. Park revolucije je 1961. godine obogaćen spomenicima u čast palim borcima u II svetskom ratu. Jedan od najimpresivnijih je spomenik „Neporaženima“.

Kako je nastao Memorijalni kompleks

Poziv za realizaciju memorijalnog kompleksa upućen je poznatom arhitekti, maestru Bogdanu Bogdanoviću. Razmatrana su tri mesta u Prilepu, kao moguće lokacije za spomen obeležje. Među njima je bio i poznati lokalitet Markove kule. Međutim, nijedna od predloženih lokacija nije impresionirala i inspirisala Bogdanovića. On je od jednog starijeg čoveka, sasvim slučajno, dobio ideju da lokacija bude visoravan na južnoj periferiji grada, gde je postojao park pre Drugog svetskog rata. Arhitektonski kompleksan lokalitet, simboliše pobedu slobode nad ropstvom. Sastoji se od dva odvojena dela koji se međusobno dopunjuju. Jedna je zajednička kripta skoro 500 palih boraca za oslobođenje od fašizma u Prilepu. Na unutrašnjem delu kripte su ugravirana imena svih iz prilepskog kraja koji su izgubili život u Drugom svetskom ratu. Drugi deo predstavlja osam skulptura koje su postavljene na kružnom platou.

O “Parku revolucije” sa "Spomenikom neporaženima"

"Park revolucije" sa "Spomenikom neporaženima" je arhitektonski kompleksan lokalitet izgrađen u znak sećanja na poginule borce iz Prilepa u borbi za oslobođenje od fašističkog okupatora i simboličan prikaz pobede slobode nad ropstvom. Započet 1960. godine i predstavljen javnosti 1961. godine, kompleks je zamišljen kao svojevrsna proslava proglašenja grada Prilepa „partizanskim gradom“ početkom 1960-ih od strane tadašnje jugoslovenske vlade. Sastoji se od dva odvojena dela koji se međusobno dopunjuju. Jedna je zajednička kripta skoro 500 palih boraca za oslobođenje od fašizma u Prilepu, koja je neotvorenog kružnog oblika s otvorom na severu. Na unutrašnjem delu kripte na mermernim pločama su ugravirana imena svih iz prilepskog kraja koji su izgubili život u Drugom svetskom ratu. Drugi deo ovog memorijalnog kompleksa predstavlja osam skulptura koje su postavljene na kružnom platou koji prethode kripti. Sedam njih je visoko 2,9 metara, a jedna, najdominantnija, visoka je 5 metara.

Značenje skulptura

Interpretacije njihovih oblika, značenja i broja su različite. Prema jednom tumačenju, one imaju oblik drevnih grčkih urni u kojima se čuvao pepeo preminulih. Najveća statua u kompleksu na vrhu ima simboličan plamen, koji predstavlja otpor makedonskog naroda. Neka tumačenja tvrde da statue  predstavljaju šest jugoslovenskih republika i dve pokrajine. Prema drugom tumačenju, ovih osam skulptura su feminizovane figure stilizovane po jonskom stilu stubova, koji plešu oko više „Boginje“ (slobode). Bogdanović je bio impresioniran ruskom balerinom Anom Pavlovom, što ovom tumačenju daje na težini. Evo šta će sam Bogdanović reći o Prilep skulpturama: „Ovako izgledaju moje nimfe, skulpture u Prilepu. Nadrealistično, jer njihove glave imaju dva lica - jedno u profilu i jedno u anfasu. Kao Bog Janus“. Kasnije, kada je okolina memorijalnog kompleksa narušena novoizgrađenim zgradama i pohabanim putevima, Bogdanović je ponovo pozvan da sačuva njegov estetski izgled. Predložio je pošumljavanje zimzelenom šumom, kako bi se sakrilo od pogleda ono što je poremetilo estetiku kompleksa. Tako je ovaj kompleks dobio izgled kakav Prilep i njegovi građani danas znaju i uživaju. Kompletna lokacija parka je u periodu 2007-2008. godine bila potpuno preuređena i osvežena. To mu je dalo novi sjaj i šarm, koji spaja arhitekturu i istoriju sa prirodom.

Aleja narodnih heroja

U sklopu "Parka revolucije", na njegovom istočnom ulazu, nalazi se "Aleja narodnih heroja". Sagrađena je 1961. godine. Tu se nalaze biste najvažnijih prilepskih heroja iz Drugog svetskog rata: Kire Gavriloski-Jane, Ile Igeski-Cvetan, Orde Čopela, Borka Taleski, Kuzman Josifoski-Pitu, Mirče Acev, Borka Veleski-Lefta, Rampo Levkata, Lazo Filiposki-Lavski i Krume Volnaroski. U intimnijem uglu parka, nalazi se simboličan spomenik posvećen ženama borcima za slobodu iz Drugog svetskog rata.

Sjajno mesto za odmor i rekreaciju

Svaki dobronamerni posetilac ovog estetski, umetnički i hortikulturno uređenog kompleksa ima priliku da uživa u njegovom prijatnom ambijentu. Pešačke staze, lagan trening i trčanje takođe pružaju mogućnost aktivnog korišćenja mesta. Gusto pošumljena površina očarava svežim vazduhom. Može se i odmarati i uživati u miru i tišini. S nekoliko mesta u parku pruža se fantastičan panoramski pogled na grad i Markove kule, prelep pogled na planinu Selečku i impresivan pogled na daljinu ravnog Pelistera i veličanstvene padine planine Baba.

Ostali spomenici Revolucije u okolini Prilepa

Zamrznuta agonija

Jedan od spomenika vredan posete je posvećen partizanu koji je dao svoj život za slobodu. Nalazi se na Pesjobrdce, kod Prilepa. Autor istog je prilepski vajar Koneski-Mazucanec. Spomenik je svojevrsna "zamrznuta" agonija borca za slobodu, u trenutku žrtvovanja sopstvenog života radi ostvarivanja višeg cilja.

Smrt fašizmu

Spomenik posvećen "masakru u Dabnici", događaju iz Drugog svetskog rata, nalazi se u selu Dabnica, nedaleko od Prilepa. Poznat pod nazivom "Smrt fašizmu", predstavlja spomen pogubljenja 18 ljudi, 12 stanovnika Dabnice i 6 ljudi iz Prilepa, od strane bugarskog fašističkog okupatora 1942. godine, nakon što su prethodno nehumano mučeni i maltretirani. Originalna verzija spomenika bila je delo vajara Dima Todorovskog. Autor današnje, rekonstruisane verzije je vajar Sašo Popovski.

Ostale znamenitosti Prilepa

Čuvene Markove kule

Kada se nalazite u Prilepu, poseta Markovim kulama je nešto što ne biste smeli da propustite. Markove kule su mesto od velikog značaja, kako za istoriju tako i za kulturu i tradiciju Prilepa. Ovde se nalazila palata kraljeva Vukašina i Marka. Prema istorijskim nalazima, ovu tvrđavu je do druge polovine 13. veka, pa i kasnije, branilo samo 40 vojnika. U 14. veku ovaj deo je služio kao privremeno utočište okolnim stanovnicima od najezde Osmanlija. Nakon smrti kralja Marka, 1395. godine, ovo naselje su okupirali Osmanlije. To je navelo ljude da utočište pronađu u obližnjem području. Tako je u podnožju Markovih kula nastalo naselje pod nazivom Varoš, pod kojim imenom i danas postoji. Danas je Varoš deo Prilepa, jedino bivše selo oko Prilepa koje je naseljeno.

Do početka 11. veka nije bilo podataka iz pisanih izvora o Prilepu. U vizantijskom "Sigilionumu" cara Bazilija II (976.-1025.) od 1018. godine Prilep se prvi put pominje kao tvrđava Prilapon. Grad i tvrđava pominju se i u kratkoj istoriji savremenika cara Samuela, vizantijskog pisca Jovana Skilice. Tokom 11. i početkom 12. veka, kroz otkrivene arheološke nalaze, može se pratiti migracija pripadnika neslovenskih grupa u Prilep iz različitih delova Vizantije, što izaziva mešanje novopristiglog stanovništva sa domorocima. To je bio razlog da se prvi počeci vizantijskog Prilepa pojave tokom 12. veka.

Jedna kuća jedna crkva

Prema legendi, nekada je u Varoši bilo 77 porodičnih kuća i isti broj crkava. Po jedna za svaku kuću. Neke od njih su sačuvane poput manastira Varoški sa crkvom „Sv. Arhanđeo Mihael", "Sv. Nikola", "Sv. Bogorodica Prečista", "Sv. Atanazije“, „Sv. Petar“ i „Sv. Dimitrija“. Danas se nalaze u dobrom i funkcionalnom stanju, sa neprocenjivom značajnom freskom koja zadivljuje. Iz ovog naselja potiču i dva narodna heroja, Orde Čopel i Mica Kozar, čiji su spomenici postavljeni u Parku revolucije.

Muzej duvana Prilep

Za ljubitelje istorije i umetnosti, preporučena destinacija je Muzej duvana Prilep. Nalazi se između Markovih kula i spomenika posvećenom palom partizanskom borcu na brdu Pesjo. Sadrži impresivno kulturno-istorijsko i umetničko okruženje najvažnijih predmeta povezanih sa konzumiranjem duvana.  Njih su koristili neki od najistaknutijih istorijskih ličnosti (muštikla, na primer, ruskog cara Nikole i niz drugih sličnih artefakata). Priča kustosa muzeja posetiocima nudi jedinstven i uzbudljiv narativni i vizuelni put kroz prošlost.

Sjajna hrana u Prilepu

Prilep je oduvek važio za grad sa dobrom gurmanskom ponudom. Različiti restorani u Prilepu nude raznovrsnu i bogatu kulinarsku ponudu. Prilep je posebno poznat po jelima sa roštilja. U najraznovrsnijim jelima sa roštilja možete uživati u gradskim kafićima u centru grada, ili u prigradskim restoranima koji pružaju prelep pogled na okolinu Prilepa.

Restoran Alavantioski

Kada je reč o izboru restorana, ukoliko pored roštilja želite da probate i neke druge specijalitete, možete da posetite restoran "Alavantioski" koji se nalazi pored veštačkog jezera Prilep. Letnja terasa restorana nudi impresivan pogled na jezero i najvišu planinu kod Prilepa, Babuna sa vrhom Kozjak. Preporučujemo vam da probate čuveni prilepski širden, jelo koje će zadovoljiti i najizbirljivije ukuse. Tu je i poznati makedonski specijalitet "seosko meso" koji restoran "Alavantioski" fenomenalno sprema. Restoran takođe nudi razna jela sa roštilja odličnog kvaliteta.

Restoran Kermes

Ako ste ljubitelj ribe, restoran „Kermes“ koji se nalazi pored „Parka revolucije“ je pravo mesto za vas. Odlična usluga i kompletna ponuda menija sa raznovrsnim jelima i specijalitetima sa roštilja nikoga ne ostavlja ravnodušnim. Posle šetnje "Parkom revolucije", hrana u "Kermesu" je odličan izbor.

Restoran - picerija Del Posto

Ljubitelji italijanske hrane neće pogrešiti ako posete restoran - piceriju "Del Posto", koja se nalazi u centru grada. Takođe, u ponudi se nalaze i egzotični specijaliteti meksičke, italijanske i drugih svetskih kuhinja.

Restoran Akademi

Još jedna preporuka je i restoran "Akademi", koji se takođe nalazi u centru grada, gde postoji solidna ponuda raznih jela od testenine i pica.

Tačke od interesa u okolini

Restoran Akademi
Restoran - picerija Del Posto
Restoran Kermes
Restoran Alavantioski
Muzej duvana Prilep
Jedna kuća jedna crkva
Smrt fašizmu
Zamrznuta agonija
Aleja narodnih heroja
O "Parku revolucije" sa "Spomenikom neporaženima"
Markove kule - Prilep
Čuvene Markove kule
Spomenik neporaženima - Prilep
Spomenik neporaženima

Brošure i vodiči

Preuzmi "Heritage walk&Talk" aplikaciju

Download App

Vidikovac Svač

Vidikovac Svač - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Restoran Shasi

Restoran Shasi - UIcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Karaula Fraskanjel

Karaula Fraskanjel - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Crkva Svetog Jovana Krstitelja

Crkva Sv. Jovana Krstitelja - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Crkva Svete Marije

Crkva Svete Marije - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Šasko jezero

Šasko Jezero - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Vinarija Bogojević

Vinarija Bogojević - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Vila Oblun

Vila Oblun - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Skadarsko jezero

SKadarsko jezero - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Hotel restoran ABC

Hotel ABC - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Restoran Groš

Restoran Groš - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Brdo Hisar

Brdo Hisar - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Narodni muzej Leskovac

1280px-Narodni_muzej,_Leskovac_04
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled