Samuilova tvrdjava

Fantastičan spoj lepote i istorije na jednom mestu čini Ohrid jednim od retkih mesta na kojima možete uživati u potpunom doživljaju. Ove karakteristike vas vode u svet estetskog doživljaja koji se prepliće sa ispunjenjem unutrašnjih zahteva za dobrom pričom o prošlosti i o nasleđu.
Samuilova tvrđava, Ohrid, Severna Makedonija

Samuilova tvrdjava, Ohrid

Ovaj bajkoviti grad je smešten na istoimenom jezeru i opravdano je meta turista iz celog sveta. Nestrpljivo krećemo u njegovo otkrivanje, pa sa glavnog trga, koji je smešten uz gradsko pristanište, u par koraka stižemo do donje porte ili kapije, odakle su počinjale zidine utvrđenja. Ovde zatičemo samo njene ostatke i tablu s kratkim objašnjenjem. Nedaleko su bolničke crkve, koje su tokom srednjeg veka imale funkciju karantina.

Još od antičkog perioda i izgradnje puta Via Ignacia koji je povezivao Rim sa Carigradom, put su koristili trgovci i raznosili svoju robu iz zapadne ka istočnoj Evropi i obratno, a Lihnidos je bio važna stanica gde su pravili pauze da bi odmorili. U karantinu bi pridošlice proveravali da spreče da, osim robe za prodaju, ne unesu i koju zaraznu bolest lokalnom stanovništvu. Tesne, vijugave ulice i sokaci popločani kaldrmom penju se ka vrhu brda gde je i citadela, najviši deo tvrđave. Usput se širi miris ulovljene ribe, a donjim ulicama, onim uz jezero, protežu se ribarske mreže, korpe i ostali ribarski pribor. Nadalje, put postaje još strmiji i teži, pa tera na uzdah i na pomisao kako je slovensko ime grada Ohrid, oh, oh… opravdano.

Jedno upadljivo zdanje

Dok prilazite gradu, još iz daljine je Ohridska tvrđava vidljiva zbog svog dominantnog položaja na vrhu brda. Grad je nekada bio prestonica moćnog srednjovekovnog carstva. I obratno, kada se popnete na nju, s visine se pruža pogled na kotlinu koju ispunjava jezero i šire: ka jugu Albanije, prema severozapadu su grad Struga i planina Jablanica, ka istoku planina Galicica. Preglednost je značila prednost pred neprijateljem u toku borbi, kao i mogućnost da se podanicima da nekakav znak isticanjem zastave i slično. Obratite pažnju kako lokacija severoistočne obale Ohridskog jezera bogatog ribom, okružena šumom punom divljači, omogućava sve neophodne resurse lako dostupnim. Ali njen strateški položaj je bio presudan za gradnju. Preglednost okoline u vreme kada su varvarska plemena pustošila okolinu je bila velika prednost. Izgradio ju je kako se pretpostavlja  jos u IV veku p.n.e. Filip II, makedonski antički kralj, otac Aleksandra makedonskog, kao utvrđenje odakle je mogao da se bori protiv ilirskih plemena koja su pustošila na severu i za odbranu svojih severnih granica svoje, u ono vreme, moćne imperije.

Nastavljajući sa penjanjem, stići ćete do antičkog teatra koji je izgrađen u približno isto vreme kada i tvrđava, za potrebe tadašnje antičke metropole. U početku je korišćen za proslave vezane za kult boga Dionisa dva puta godišnje, na proleće i na jesen u vreme berbe grožđa. Kasnije su izvođene tragedije i drame čuvenih Eshila, Sofokla, Euripida, a dolaskom rimljana pozorište je pretvoreno u gladijatorsku arenu.

Tvrđava je služila za odbranu grada tokom makedonsko - rimskih ratova koji su usledili posle smrti Aleksandra velikog i slabljenja moći njegove imperije. Za današnji izgled srednjovekovnog utvrđenja pobrinuo se car Samuil. Posle preseljenja svoje prestonice sa Prespanskog jezera u Ohrid, obnovio je citadelu i masivne bedeme koji opasuju stari deo grada. Upravo zbog tog njegovog doprinosa tvrđava je poznata pod njegovim imenom.

Prolazeći kroz Samuilovu tvrđavu, znajte da prolazite kroz 25 vekova ohridske istorije. Ovde je utkana smena vladaoca, rušenja i oštećenja tvrđave, uticaj zemljotresa i brojne prepravke i dorade. U tvrđavu se ulazilo preko 3 ulaza - kapija, pa se tako spominju donja kapija ili porta u blizini jezera i gradskog pristaništa, čeona porta kod crkve Sv.Bogorodica Čelnica i gornja porta na uzvišenju, iznad Antičkog teatra-pozorišta u blizini kojeg su 2002 god. otkrivene zlatna maska i zlatna rukavica sa zlatnim prstenom, deo bogatih kneževskih grobnica. Prolazeći kraj donje porte, imajte na umu da su nju koristili pretežno trgovci. Gornja porta je bila za vojsku. Čeona porta je poznata po legendi o ubistvu Jovana Vladimira, zeta cara Samuila, muža njegove ćerke, princeze Teodore Kosare. Jovan Vladimir je bio knez oblasti Duklje, a danas je zaštitnik luke Bar u Crnoj Gori. Legenda govori da je Kosari zapao za oko mladi princ, te ga je negovala dok je bio zarobljen u jednoj od kula tvrđave. Borbe za presto bile su česte u ono vreme, pa su se međusobno ubijali i bliski srodnici.

Unutar zidina možete videti brojne vijugave ulice popločane kaldrmom, niske drvene kuće i veliki broj višespratnih. Ovde se odvijala trgovina, život. Ribari su bili najbrojniji, a njihove mreže razapete na sve strane i miris sušene ribe dominirao prostorom. Ohridske pastrmke i šarani bili su čuveni nadaleko, cak i na Carigradskom dvoru. Sušili su je i tako čuvali, jer u ono vreme nije bilo frižidera za skladištenje. Osim ribom trgovali su i kožom. Kasnije svilom koja je dolazila sa istoka, a i istočnim začinima. Kulturni život odvijao se uglavnom u teatru, kao odraz uticaja različitih kultura i osvajača koji su se menjali.

Slovensko ime koje u istorijskim zapisima stoji je Ohrid - grad izgrađen na hridi, brdu. Po jednoj legendi Samuilovi vojnici noseći na brdo teško kamenje pri izgradnji tvrđave uzviknuli su oh–ride!

Osveta Samuilu

Jedna od legendi kaže da je vizantijski imperator Vasilije oslepeo 14 hiljada Samuilovih vojnika u momentu svoje pobede, kako bi se osvetio Samuilu za sve prethodne poraze koje je vizantijska vojska doživela. Dugu vladavinu Vizantije, potom u 14. veku zamenjuje srpska vladavina pod carom Dušanom, a zatim 1395. otpočinje period vladavine Otomanskog carstva.

Legenda o robinji Tašuli

Krajem 13. veka, samovoljni vladar, “rušitelj ali istovremeno i graditelj”, Dželadin beg izvršio je velike intervencije na bedemima citadele i izgradio gornji saraj - palatu na južnoj polovini zbog čega se za citadelu odomaćio naziv “Gornji Saraj”. Prema predanju je robinja Tašula, na Plaošniku (kod turbeta/groba Sinan Čelebi Ohrizadea, turskog dobročinitelja) ugušila i zakopala njihovo zajedničko dete, ćerkicu, mučena krivnjom što je rodila dete pripadniku druge vere.

Preobraženje Samuilove tvrđave

Negde u XIX veku tvrđava započinje svoj preobražaj u kulturno-istorijski spomenik, oslobađajući se svoje dotadašnje istorijske uloge. Na područiju Gornjeg grada (Citadele) tokom poslednjih godina izvršen je veći broj arheoloških istraživanja u kojima su otkriveni brojni vredni predmeti. Pored antičke i srednjovekovne grnčarije, pitosa, mnogobrojnih moneta, srebrnih predmeta (malih kolica, sandala,...), bronzane figure mitskog Dedala, nađene su zlatna maska, kao i zlatna narukvica sa prstenom. Značaj nalaza ovih maski je u tome što je time potvrđena pretpostavka da su one bile sastavni deo antičko - makedonske kulture, pošto su na širem područiju grada Ohrida početkom 20. veka pronađene 4 ovakve maske.

Neka nova poimanja stvarnosti

Na južnoj strani brda, možete videti kako divlji badem cveta, čuju se crkvena zvona i odjekuje pesma mujezina s tankog minareta. Hodajući ka centru grada već osećate glad i možete razmišljati o izboru hrane koji je veliki - od sveže ulovljenih pastrmki i belvica, sezonskih salata, tradicionalnih jela poput mesa, gravče tavčeta, punjenih paprika, musake, do ćevapa u turskoj čaršiji. Ohridski biseri su možda najpopularniji brend ohridske čaršije, a tajna njihove izrade je i dalje misterija.

Crkva Sv.Jovana Bogoslova

Vizantijska crkva Sv.Jovana Bogoslova iz 13. veka, na krajnjoj jugozapadnoj tački brda na kome se formirao stari deo grada, izdiže se na steni nad jezerom, pored nekadašnjeg ribarskog naselja Kaneo i lokalno stanovništvo je tako i zna, kao crkvu Kaneo. Popularni Instagram spot, oduvek je svojim položajem privlačila posmatrače. Tu su snimani neki kadrovi filma Mančevskog “Pre kiše“ svojevremeno nagradjenog zlatnim lavom u Veneciji.

Restoran „Letna Bavča Kaneo“

U podnožju crkve, na istoimenoj plaži Kaneo je i restoran „Letna Bavča Kaneo“. Radi se o porodičnom restoranu smeštenom u kući vlasnika, odakle su sa obale njihovi preci kretali u ribolov koji im je nekada bio osnovno zanimanje. Ovaj restoran je poslednjih godina izrastao u jedan od najboljih u Ohridu. Osim tradicionalne riblje ponude, meni je prilično originalan i bogat, a ambijent fantastičan. Šetnjom preko tzv. drvenog Mosta želja, do njega  ćete stići za 15-ak minuta iz centra, preciznije luke, a još bolja varijanta je da to učinite čamcem. Za organizovane grupe prevoz obezbeđuje sam restoran.

Restoran „Damar“

Smešten u srcu stare varoši, odmah uz katedralnu crkvu Sv.Sofije iz 11. veka. Njegovo ime je arhaizam sa značenjem puls, pulsiranje, a za pulsiranje pozitivne energije garantuju vlasnici koji svoj meni baziraju na tradicionalnoj ishrani, ribi, kao i delikatesima koje retko ko ima u ponudi, no i nekim novokreiranim specijalitetima kuće.

Vinarija i vila „Mal Sveti Kliment“

Prvobitno vila, svoju smeštajnu ponudu obogatila je i drugim sadržajima. Tako se tu u unikatnom ambijentu, kombinaciji kamena i drveta, organizuju vinske degustacije autohtonih sorti, pamida, rkacitelija i drugih, koje vlasnici kultivišu u svojim vinogradima na 10 km od samog grada i za koje su više puta nagradjivani medjunarodnim priznanjima. Za svoje goste organizuju i jedrenje. Vila i vinarija Mal Sv.Kliment nalazi se na 5 minuta od centralnog gradskog trga, preko puta drevne istoimene crkvice.

Ali Pašina džamija

Ali Pašina đamija ili bela džamija koju je izgradio beogradski vizir Ali Paša u 16. veku je spomenik otomanske arhitekture u centralnom delu korza ili čaršije, odnosno bazara kako su nekada nazivali trgovački deo grada sa raznim prodavnicama suvenira, bisera, filigrana, buticima, itd. U izvesnom periodu se koristila i kao medresa, religiozna škola. Veruje se da je među retkim balkanskim džamijama imala 2 minareta, koje je kasnije izgubila. Sigurni istorijski izvori govore ipak samo o jednom minaretu srušenom 1912. god. u toku Balkanskih ratova. Posle više od 100 godina, džamija je u celosti restauirana, a minaret obnovljen 2019. godine donacijom Republike Turske i njihovog ministarstva kulture.

Gradski muzej  - Kuća braće Robevci

Izvanredan primer otomanske arhitekture XIX veka je nekadašnja kuća porodice bogatih trgovaca, posle drugog svetskog rata pretvorena u simpatičan muzej intimnog karaktera. Prizemlje je predvidjeno za arheološke nalaze iz regiona, prvi sprat je rezidencijalnog tipa, posvećen porodici vlasnika sa tipičnim nameštajem iz tog perioda, plafoni drugog sprata posvećeni su tradicionalnoj rezbi. Na drugom spratu je pored rezbe, izložen i antički, zlatan nakit. Muzej se nalazi u srcu starog dela grada, na 5 minuta od centralnog gradskog trga.

Kuba Libre Beach Bar Restoran

Ovaj objekat se smestio na  sasvim suprotnom kraju grada od istorijske četvrti, praktično na izlazu iz grada u pravcu Sv.Nauma, ali se zato odatle pruža fantastičan pogled na grad kao na razglednici. Kuba godinama uspešno organizuje najbolje zabave koje se prepričavaju, pretežno s kubanskim igračicama. Javnost ih  zna kao inovatore, uvek su prvi koji uvode novitete. Od luke, odnosno pristaništa je udaljen oko 20 minuta hoda, a posećenost lokala potvrdjuje njegov visoki renome.

Restoran Vila Sv.Sofije

Lociran u srcu starog grada, iznad plaže Saraište i katedralne crkve Sv.Sofija po kojoj je imenovan, ovaj je objekat je restauracija starih istorijskih zdanja, nekadašnjih kuća trgovaca koje su bile izvanredan primer arhitekture 19. veka i dobio se spajanjem dve takve kuće pa tako izlazi na dve paralelne ulice. Uredjena u modernom etno stilu sa sačuvanim originalnim detaljima, odiše prefinjenim stilom i elegancijom i nudi tradicionalni meni. Osim toga, sezonski u sklopu vile funkcioniše i picerija koja je na samoj plaži.

Crkva Sv.Sofije

Po mišljenju većine eksperata radi se o najznačajnijem kulturno istorijskom spomeniku na teritoriji Severne Makedonije. Ima više hipoteza o njenom graditelju, a to je  najverovatnije bio sam Samuil, koji je za prestonicu svoje države rešio da izabere Ohrid. Ova srednjovekovna katedrala datira sa kraja 10. veka, dok su zidne freske izbor arhiepiskopa Lea s početka 11. veka o čemu postoje precizni zapisi. Posvećena je Božjoj pramudrosti (gr: sofia - mudrost) i više od tri veka, sve do dolaska Turaka krajem 14. veka se koristila kao katedralna crkva moćne Ohridske arhiepiskopije. Otomani su je u 15. veku pretvorili u džamiju i bila je u službi islamskog kulta sve do 1912. godine, no tek posle Drugog svetskog rata se započelo s konzervatorskim radovima na freskoživopisu koji predstavlja remek delo Vizantijske umetnosti iz epohe dinastije Komneni. Danas se zbog izvanredne akustike, koristi za izvodjenje koncerata klasične muzike u okviru renomiranog festivala Ohridsko leto koji se tradicionalno održava svakog leta u periodu od 12. jula do 20. avgusta.

 

 

 

Tačke od interesa u okolini

Restoran Vila Sv. Sofije
Kuba Libre Beach Bar Restoran
Ali Pašina džamija
Vinarija i vila "Mali Sveti Kliment"
Restoran "Damar"
Restoran "Letna Bavča Kaneo"
Crkva Sv. Jovana Bogoslova
Preobraženje Samuilove tvrđave
Osveta Samuilu
Gradski muzej Ohrid
Gradski muzej - Kuća braće Robevci
Crkva Sv.Sofije - Ohrid
Crkva Sv.Sofije
Samoilova tvrđava - Ohrid
Jedno upadljivo zdanje

Brošure i vodiči

Preuzmi "Heritage walk&Talk" aplikaciju

Download App

Vidikovac Svač

Vidikovac Svač - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Restoran Shasi

Restoran Shasi - UIcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Karaula Fraskanjel

Karaula Fraskanjel - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Crkva Svetog Jovana Krstitelja

Crkva Sv. Jovana Krstitelja - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Crkva Svete Marije

Crkva Svete Marije - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Šasko jezero

Šasko Jezero - Ulcinj
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Vinarija Bogojević

Vinarija Bogojević - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Vila Oblun

Vila Oblun - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Skadarsko jezero

SKadarsko jezero - Podgorica
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Hotel restoran ABC

Hotel ABC - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Restoran Groš

Restoran Groš - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Brdo Hisar

Brdo Hisar - Leskovac
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled

Narodni muzej Leskovac

1280px-Narodni_muzej,_Leskovac_04
Klikni na sliku iz galerije za veći pregled